Dit project kadert binnen een masterplan van de totale site van het Algemeen Ziekenhuis Sint-Lucas te Gent. Sinds eind 1980 werden hier geen noemenswaardige verbouwingen meer uitgevoerd. Bijgevolg voldeden de algemene toestand en het comfort niet meer aan de hedendaagse bouw- en comfortnormen m.b.t. veiligheid, patiëntenbeleving, interne organisatie, …

Blok AB situeert zich in een binnengebied op de campus en omvat verschillende afdelingen binnen de context van een vervangingsnieuwbouw (blok A) en een volledig te verbouwen deel (blok B):
– ondersteunende administratieve diensten + polikliniek gynaecologie M
– verpleegeenheid C/D/G/Sp
– verloskwartier M + neonatologie n + hybridekamers
– PAAZ A + kleine a
– nucleaire geneeskunde N + technische ruimte
De nieuwbouw/renovatie moest voldoen aan de opgelegde eisen van de Kwaliteitskamer met een sterk beeldkwaliteitsplan.

Deze referentie toont onze ervaring met het uitbreiden, verbouwen en inrichten van verschillende diensten binnen een in werking blijvend ziekenhuis. We hebben intussen heel wat kennis in huis wat betreft ziekenhuiswetgeving, zorgprocessen, zorgorganisaties, circulatieflows, brandwetgeving, overheidsopdrachten, toegankelijkheid en VIPA-dossiers, incl. GRO Zorg Addendum.

De timing voor dit project was bijzonder kort, zowel voor de ontwerp- als uitvoeringsfase. Bovendien vereiste de uitvoering van de werf een zeer complexe fasering gezien de eis om verschillende diensten op verschillende ogenblikken opnieuw in gebruik te kunnen nemen. Vanaf de gunning van de opdracht in juni 2021 tot aan de start van de werken medio mei 2022, werd het dossier afgeleverd in minder dan 1 jaar tijd, met inbegrip van het schetsontwerp, het ontwerp, de aanvraag omgevingsvergunning met overlegmomenten met de verschillende instanties en het dossier voor VIPA met inbegrip van het nieuwe Gro Zorg Addendum.

Voor dit project hebben we voor het eerst een TFP voor een precair bouwdossier opgemaakt en ingediend met als doel een strategische forfait te verkrijgen bij VIPA met implementatie van de GRO. Naast het opmaken van het klassieke VIPA-dossier werden de vernieuwde eisen met betrekking tot duurzaamheid, voor het eerst geïmplementeerd. Er moest voldaan worden aan alle verplichte criteria m.b.t. de basisprincipes, de site en het gebouw. Naast de 49 verplichte criteria kan er gekozen worden voor een aantal vrije criteria met een minimum van 10. Soms wenst de opdrachtgever niet te voldoen aan een verplicht criterium. Een voorbeeld hiervan is het hergebruik van water omwille van medische en hygiënische redenen. In dit geval kan er een afwijking aangevraagd worden mits gegronde motivatie. Ook de tussentijdse evaluatiemomenten en het bezoek van VIPA ter plaatse werden door M4 grondig voorbereid en afgerond. Vervolgens werd de aanstiplijst bij Globale Evaluatie van VIPA ingediend.

Het dossier werd midden februari 2025 officieel ingediend van zodra de eindafrekening werd goedgekeurd. Dit is dan ook het eerste project dat het volledige traject van het GRO Zorg Addendum heeft doorlopen.

Design & Build-project voor de herontwikkeling van een industrieel pand tot een dienstverleningscentrum met dagondersteuning, 7 kamers en gemeenschappelijke voorzieningen voor personen met een verstandelijke beperking.

Het project bevindt zich op campus ‘De Deyne’ te Gent, een jeugdcampus in de sfeer van educatie en zorg waarop een elftal partners actief zijn en die als geheel eigendom is van en beheerd wordt door het provincialaat van de Broeders van Liefde.

De site valt binnen een masterplan dat opgesteld werd in 2015. Het huidige internaat dat ondergebracht werd in een groot gebouw langs de R4, werd sterk verouderd bevonden. Hierdoor was de keuze van de bouwheer snel gemaakt om een nieuwbouw te realiseren. Het nieuwbouwproject moest in totaal 72 jongeren kunnen huisvesten.

Naast de realisatie van de nieuwbouw waren ook het slopen van een bestaande villa met bijgebouwen, het slopen van bestaande fietsenbergingen, het dichten van een vijver, het rooien van zo min mogelijk bomen,… deel van de opdracht.

INPLANTING

Door de aanwezigheid van 2 reeds bestaande paviljoenen op de site, was het niet mogelijk om één groot gebouw te realiseren. Daarbij was ook de vraag naar kleinschaligheid om een grotere vorm van huiselijkheid na te streven, doorslaggevend in de keuze om het project op te splitsen over twee gebouwen. Een tweede invalshoek met betrekking tot de inplanting was het bestaande bos. Het bos werd grotendeels gevrijwaard en kan ook dienst doen als buitenruimte voor de jongeren.

Conceptueel is het ontwerp gegroeid vanuit volgende invalshoeken:
– maximaal behoud van de bomen;
– footprint conform het masterplan;
– nadruk op de gemeenschappelijke ruimten;
– gebruik van de groene ruimte door bewoners;
– geen doorgaand verkeer op de site van de 4 paviljoenen.

Het grootste gebouw, blok W, komt langs de Gestichtstraat te liggen, tussen het bos en het woonerf Zevenhuizen. Het gebouw heeft een gesloten karakter naar dit naastliggend woonerf en de Gestichtestraat toe, maar opent zich, via een halfopen tuin, naar het bos.

Het tweede gebouw, blok X, ligt tussen het speelterrein, achter de site en de bestaande paviljoenen. Het gebouw werd zodanig ingeplant dat de bestaande bomenrij tussen de site en het voetbalveld behouden kon blijven. De bestaande weg doet dienst als brandweg. Het gebouw opent zich naar het voetbalterrein toe.

ARCHITECTUUR
De nieuwe gebouwen werden opgetrokken als een spel van lichtere en donkere gevels in baksteen metselwerk, gecombineerd met aluminium- en betonaccenten. Hiermee wordt aangesloten bij de bestaande paviljoenen op de campus.

Het project is een uitbreiding “groepswoningbouw” voor meerderjarige personen met een verstandelijke en/of meervoudige beperking voor Humival vzw. De uitbreiding bestaat uit 3 bouwlagen waarin een leefgroep van 12 kamers, 8 zorgflats en polyvalente ruimtes in worden voorzien. De nieuwbouw is gesitueerd net naast de bestaande campus van Humival op een open groenzone. Hierdoor moeten we de bestaande brandweg onderbreken en verlengen rondom de nieuwbouw. Deze weg doet tevens ook dienst als fiets- en wandelparcours voor de bewoners. Speciale aandacht wordt gegeven aan de herorganiseren van de bestaande parking en het inkomgebeuren.

Om de nieuwbouw te realiseren moet er een bestaande kamer worden verplaatst zodat een verbindingsgang kan gecreëerd worden.
Er komt ook een nieuwe secundaire inkom die voornamelijk dienst doet als afzonderlijke inkom voor de zorgflats en voor externen in functie van verhuur van de polyvalente ruimte.

Inplanting

Elk nieuw project op deze campus is ongetwijfeld telkens een evenwichtsoefening. Enerzijds heeft de ruimtelijke setting nood aan een kwalitatief ontwerp met aandacht voor ruimte, kleinschaligheid en groen. Anderzijds beseffen we dat de huidige campus het gevolg is van een organisch groeiend complex binnen de beperkte realiteit van de site.

Architectuur

De grondtoon in het voorliggend ontwerp luistert naar de woorden rust, warm, veiligheid, vertrouwen en professionaliteit. Elke ontwerpbeslissing is afgetoetst aan deze ambitie. Het ontwerp zelf moet dit tot uiting brengen. Tegelijk wordt het bouwproject onderworpen aan de standaard eisen: efficiëntie, functionaliteit, betaalbaarheid, constructieve en relationele logica. Deze kwaliteiten zullen de onderlegger van het ontwerp zijn en vormen een evidentie zonder op de voorgrond te willen treden.

De compacte opbouw wordt verlevendigd door een as-verschuiving van de structuur, de centrale positie van de leefruimte volgens het doorzon principe en wordt aangevuld met diverse zithoeken. De resulterende gangen zijn kort en vermijden zo een tunneleffect. De kamers worden gegroepeerd wat de identificatie bevordert. Het doorzon principe van de leefruimte (letterlijk doorgetrokken naar buiten door breed terras) zorgt voor diverse uitzichtmogelijkheden, een beleving van de seizoenen en biedt zo een vrijer gevoel aan de bewoners.

Belangrijk bij het vormgeven van het nieuwe woonzorgcentrum was de relatie met het omliggend massieve groen en de integratie van intiemere tuinen in het ontwerp. Door de brede
uitsparingen op het gelijkvloers trekken we de de tuinen tot diep in het gebouw – zelfs door het gebouw. Een inkom met transparantie naar een achterliggende patio of tuin werkt altijd
zeer uitnodigend. De openheid heeft dan ook de bedoeling om deze eerder afgelegen campus een warm welkom te geven aan alle bewoners, gebruikers en bezoekers.

Het gebouw is gedistilleerd tot een zeer eenvoudige combinatie van 2 langse en 2 dwarse vleugels, waarbij de afwisseling van open en gesloten ruimte een tijdloze rust uitstralen van een
harmonieus architecturaal geheel. Door slechts 2 bouwlagen aan de zijde van de zorgboulevard te voorzien, wordt de omvang van het gebouw enigszins beperkt. Achteraan kunnen 3
bouwlagen genieten van de evenwichtige relatie tot het collosale groen. Deze doordachte volumewerking zorgt voor maximale lichttoetreding in de binnentuinen en een zeer mooi
uitzicht voor alle bewoners. De massiviteit van de bakstenen gevels in een zacht grijze kleur wordt bewust gehandhaafd omwille van de uitstraling van een beheerste rust en krachtige
duurzaamheid. De schijnbaar eenvoudige en sobere architectuur krijgt door licht gevelmetselwerk en strak uitgewerkte brede kaders een verrassende verfijning mee.

De afwisseling van open en gesloten ruimte wordt ook binnen het gebouw doorgetrokken. De open leefruimten, gangen en zithoeken trekken zich terug in het volume om de omgeving te
absorberen. De bewoner beleeft de dag, de wisselende seizoenen en het klimaat via de patio’s en terrassen. Deze gangen geven een grote meerwaarde aan de healing environment van
het WZC. Gezien het grote programma hebben wij het gebouw zeer modulair opgevat. Functies kunnen op deze manier gemakkelijk van plaats gewisseld worden, zonder dat de algemene
organisatie hierdoor in het gedrang komt.

Inplanting
De bestaande school, welke deels wordt afgebroken om de nieuwe vleugel te realiseren, bevindt zich op een klein terrein grenzend aan de Steenweg. De nieuwe vleugel volgt dezelfde lijn van het oorspronkelijk gebouw en vormt een belangrijke architecturale ingreep in het stedenbouwkundig weefsel van Eke. Tevens definieert de inplanting de open ruimte achter de vleugel.

Door de sobere en eigentijdse vormgeving integreert het nieuwe bouwvolume zich op een verantwoorde manier in het straatbeeld. Via een opening in de sokkel kunnen de leerlingen de speelplaats, klaslokalen en kleuterklassen bereiken. Een bemand onthaal heeft zicht op wie de site betreedt. De onderdoorgang geeft rechtstreeks toegang tot het onthaal en fungeert als een niet verwarmde verbinding tussen de verdeelde functies op het gelijkvloers. Deze dient tevens als een gedeelte van de overdekte speelplaats. De speelplaats wordt door middel van hekwerk afgescheiden van de straat, zodat de veiligheid van de schoolgaande kinderen verzekerd wordt.
De bestaande speelplaats wordt slechts minimaal gewijzigd en dit om budgettaire redenen.

Architectuur en interne organisatie
Het nieuwe gebouw bestaat uit een betonnen sokkel op het gelijkvloers en een compacte bovenbouw op de eerste verdieping beiden geperforeerd door grote raampartijen. De vervangingsnieuwbouw met 7 klassen, verspreid over 2 bouwlagen, bestaan uit één zorgklas op het gelijkvloers en 6 lokalen op de verdieping.
De inkom deelt de gelijkvloerse sokkel op in 2 delen. Aan de ene zijde wordt naast de zorgklas ook het secretariaat en directielokaal ondergebracht. Aan de andere zijde bevinden zich nieuwe polyvalente ruimte en het nieuw sanitair blok. Deze beiden kunnen afzonderlijk gebruikt worden door derden, terwijl de rest van het schoolgebouw veilig kan worden afgesloten.
Hiermee komt men tegemoet aan de vraag naar efficiënt ruimtegebruik en dit maakt de realisatie van een “Brede School” mogelijk.

Op de eerste verdieping bevinden zich 6 ruime lokalen en werd een centrale buitenruimte gerealiseerd. Deze kan dienst doen als overdekte speelzone, een leuke ontmoetings- en ontspanningsplaats, maar ook als buitenklas.

Er wordt gewerkt met prijsbewuste materialen, steeds met oog voor de esthetisch kwaliteiten, onderhoudsvriendelijkheid en doorgedreven duurzaamheid. Er werd hier bij het ontwerpen ook heel specifiek rekening gehouden met eventuele akoestische overlast van de ‘Steenweg’ en met de woningen aan de Steenweg. Alle klaslokalen hebben dan ook enkel zicht op de speelplaats en zijn gescheiden van de Steenweg door een akoestische buffer, de gang. Er zijn geen opengaande ramen voorzien naar de steenweg en het gebouw vormt door zijn balkvormige volume een akoestisch scherm tussen de speelplaats en de buurt.

Hier koos de opdrachtgever bewust voor klassieke klassen langsheen een gang. Wel werden de klassen zodanig gedimensioneerd dat verschillende klasinvullingen mogelijk zijn. Zo kan aan de hand van losse akoestische zitmeubelen eenvoudig een instructiezone gecreëerd worden binnen een klasruimte of kan een klassieke klasindeling omgevormd worden tot landschapsleslokaal naar de noden en wensen van de gebruiker in de toekomst.
Op deze manier en samen met de buitenklas is er toch nog een zekere flexibiliteit gelaten naar het toekomstig gebruik van de nieuwe schoolvleugel.

Deze opdracht behelst het bouwen van een nieuwe speciale afdeling voor jong demente bewoners, aanpalend aan het bestaand WZC Ten Rozen te Aalst, in CLT. De afdeling is op te vatten als een zelfstandige unit die er uitziet als een grote gelijkvloerse woning. De bewoners zijn mensen jonger dan 60 die op vroegtijdige leeftijd worden geconfronteerd met dementie. Ze zijn, op een uitzondering na, mobiel en zelfredzaam, maar hebben omwille van hun aandoening een veilige, comfortabele leefomgeving nodig.

De bestaande brandweg rondom het gebouw wordt omgelegd en tussen de nieuwe vleugel en het bestaande WZC wordt een mooie binnentuin aangelegd. De bouwzone is gedeeltelijk verhard met de bestaande brandweg en gedeeltelijk ingericht met een aantal speeltuigen voor de oudere bewoners, een pétanqueveld, en een kunstmatige berm. Deze zaken verdwijnen en/of krijgen een nieuwe inplanting op het grote groene domein rond het woonzorgcentrum.

De uitbreiding bestaat uit een gelijkvloers met 8 effectieve kamer (en 1 reserve), opgebouwd uit duurzaam CLT met een buitenbekleding in wit gevelpleisterwerk, aansluitend aan de vleugel voor personen met dementie van het bestaand WZC. De afdeling zal functioneren als een grote woning rond een veilige binnentuin, waar de bewoners grotendeels zelfstandig verblijven met een gepaste ondersteuning, afhankelijk van hun zorgprofiel

De Psychiatrische Afdeling van het Algemeen Ziekenhuis (PAAZ) is een hospitalisatieafdeling die bedoeld is voor kortdurende opname van meerderjarige patiënten met acute psychische
problemen of die in een crisissituatie verkeren. De opname gebeurt steeds op vrijwillige basis. De afdeling situeert zich op de derde verdieping van het AZ Alma. De visie van de afdeling is
gebouwd op drie pijlers, herstelgericht, patiëntgericht en contextgericht werken.
In een behandeling die gericht is op herstel gaan ze in de eerste plaats samen met de patiënt op zoek naar een manier van omgaan met de gevolgen van psychische moeilijkheden. Dit is
niet hetzelfde als genezing, waarbij men louter de symptomen behandelt. Een herstelgerichte aanpak is eerder gericht op het ontgroeien van de catastrofale gevolgen van psychische
moeilijkheden en de ontwikkeling van een nieuwe betekenis en een nieuw doel in het leven.
De behandeling is in de eerste plaats gericht op de patiënt. Dit wil zeggen dat de patiënt nog steeds het beste weet wat goed voor hij/zij is. Door niet op voorhand vast te leggen wat het
betekent om ‘genezen’ te zijn, maar samen te zoeken hoe de patiënt het best kan herstellen van de impact die de psychische moeilijkheden gehad heeft op zijn/haar leven.
De medewerkers proberen daarbij maximaal aanwezig te zijn en te ondersteunen in deze individuele zoektocht. Daarnaast is de behandeling ook gericht op de context. Psychische
moeilijkheden gaan vaak gepaard met moeilijkheden op vlak van onze relaties met anderen. Door samen te bekijken hoe anderen betrokken kunnen worden in de behandeling zodat
men ook na opname de steun en sterkte kan krijgen die nodig zijn voor het verdere herstel.
Het team bestaat uit een hoofdverpleegkundige, psychiatrisch verpleegkundigen, psychologen, maatschappelijk werker en therapeuten. Deze werken allen samen volgens een strikte
dagindeling.

Concept

Timanti is de nieuwe dagbehandeling voor kinderen en jongeren, tussen 10 en 18 jaar, met een psychische en/of psychiatrische kwetsbaarheid. AZ Alma heeft een erkenning voor 12 k-plaatsen, maar er wordt gestreefd naar een aanwezigheid van 8 jongeren per leefgroep (16 jongeren in het totaal). De jongeren komen overdag, tijdens de weekdagen, van 8.30 tot 16.30, met als doel een therapeutische traject op te zetten i.f.v. de vraag en de problematiek van de jongeren en context. Gezien er zich allerlei psychiatrische pathologieën van de jeugdzorg kunnen voordoen, dient er rekening gehouden te worden met hinder door lawaai van buitenaf, potentiele aanvallen van agressie, suïcidaal gedrag enz … Na veel gefundeerd onderzoek resulteert het totale programma van eisen in een vrijstaand gelijkvloers gebouw in de luwte van het ziekenhuis in te planten, met zicht op het bos en de open ruimte.

De polikliniek is het resultaat van een samenwerkingsverband tussen de 2 dichtstbij gelegen ziekenhuizen van Aalter namelijk het AZ Sint-Vincentius van Deinze en AZ Maria Middelares in Gent. Het casco winkelpand met een ideale ligging naast de expresweg en een ruime parking, dat al een tijd op een invulling wachtte werd omgevormd naar een mooie en functionele polikliniek met 15 lokalen voor consultaties en beperkte medische onderzoeken. Er is een ruim inkomsas gecreëerd met een automatische schuifdeur en heldere signalisatie. In de zone vooraan komt de personeelsruimte, het sanitair met lockers voor personeel en het sanitair voor bezoekers. In het midden van het pand bevindt zich de balie en een ruime wachtruimte voor ca. 50 personen. Verderop bevindt zich nog eens een kleinere wachtruimte voor ca. 7 personen. Het pand was diep en donker, maar door het plaatsen van verschillende ramen en daklichten ontstond een aangename en heldere ruimte. Vooral de grote lichtstraat met opengaande delen boven de centrale wachtplaats zorgt voor een kwaliteitsvolle beleving. Het natuurlijk licht wordt via oordeelkundig geplaatste binnenramen tot diep in de lokalen verspreid zonder de privacy van de patiënten in gedrang te brengen. M4 architecten zorgde met houten en gouden accenten voor een stijlvol geheel in warme kleuren en materialen.

De meest aangewezen technieken werden voorzien: warmtepomp voor verwarming, een onopvallend geïntegreerd ventilatiesysteem, sfeervolle en functionele verlichting. Samen met de nieuwe CT-scanner is deze kleine polikliniek een voorbeeld van een professioneel uitgeruste zorgvoorziening. De opdrachtgever vroeg ons om de mogelijkheden te onderzoeken vóór het pand werd aangekocht. Bedoeling was om van deze ongezellige ruimte een aangename polikliniek te maken met voldoende consultatieruimten voor een breed aantal verschillende disciplines.

Concept

Een race tegen de tijd in volle coronacrisis gezien de nieuwe huisartsenwachtpost begin 2021 in gebruik genomen moest kunnen worden. Vermits de wachtpost in het centrum van het vroegere Neerpelt immers afgebroken moest worden in het kader van de uitbreiding van de plaatselijke school, gingen de huisartsen op zoek naar een andere locatie. Die vonden ze enkele kilometers verder, op de site van het ziekenhuis. Wij stelden voor om het project te realiseren naast de huidige spoed zodat patiënten, bij ernstige klachten, doorverwezen kunnen worden naar de aanpalende spoedafdeling. Zo bevindt de huisartsenwachtpost zich op een herkenbare en goed bereikbare locatie, wat veel voordelen heeft: de banden tussen de eerste- en tweedelijnszorg worden dus verder aangehaald en versterkt.

De nieuwe huisartsenwachtpost bestaat eigenlijk uit 2 bouwlagen waarvan een groot deel uitkraagt over de logistieke zone dat zich op kelderniveau bevindt: de draaicirkels van de vrachtwagens, … dienden gerespecteerd te worden zodat kolommen aan de rand van het gebouw niet mogelijk waren, zelfs niet binnen de 5 m t.o.v. de rand van het gebouw. Ons project omvat op het gelijkvloers 4 kabinetten, een wachtzaal en een onthaalbalie en wordt bemand door 152 wachtartsen en een twintigtal huisartsen-in-opleiding.

Medisch Centrum Maria Middelares

De huidige gebouwen zijn het resultaat van 38 jaar lang bouwen en verbouwen. Het oorspronkelijke gebouw is in de loop van de jaren nauwelijks gewijzigd, intern zijn er wel wat verbeteringswerken gebeurd en wegens de groei van het aantal patiënten en diensten zijn er achteraan steeds blokken bijgebouwd. Vandaar vroeg de polikliniek dringend om een modernisering van de consultaties om aan de toenemende comforteisen te beantwoorden.

De gebouwen van het ziekenhuis maken al decennia lang deel uit van het straatbeeld, middenin het centrum van Gentbrugge. Door zijn ligging tussen de Kliniekstraat en de Tweekapellenstraat, wordt in hoofdzaak ingespeeld op de bereikbaarheid en herkenbaarheid van de polikliniek, die een eigen identiteit aan de Kliniekstraat geeft. Het gebouw vormt als het ware de schakel tussen de omliggende parken, de E17 en het kleinschalige wonen rondom de polikliniek. In deze eerste fase werd het gelijkvloers en de eerste verdieping onder handen genomen, wat een noodzaak was voor de sterk verouderde polikliniek. De nieuwe indeling van het gebouw werd opgebouwd rond een centrale vide met panoramische lift die doorgetrokken is over de eerste 2 bouwlagen. De bestaande liften zijn ontmanteld en vervangen door 1 nieuwe lift. Hierdoor ontstaat een ruimtelijkheid die de bezoeker onmiddellijk een duidelijk zicht geeft op de organisatie van het gebouw. Op het gelijkvloers bevinden zich het onthaal, een inschrijvingszone, de radiologie, consultatieruimten en wachtruimte. Vlak bij de inkom kan een vergaderzaal ook buiten de openingsuren van de polikliniek worden gebruikt of verhuurd, zonder dat de bezoekers het gebouw verder kunnen betreden. Op de eerste verdieping zijn er consultatieruimten met onderzoekslokalen, wachtruimten en is er een afdeling voor nierdialyse met 12 posities.

Andere verdiepingen en vrije oppervlaktes van het gebouw (7 230 m²) zijn casco gezet met het oog op een latere herbestemming tot woon-, zorg-, welzijns-, opleidings- of onderzoeksfuncties met inbegrip van administratieve ruimtes en kantoorfuncties ter ondersteuning van de werking van AZ Maria Middelares in het algemeen en het medisch centrum Maria Middelares Gentbrugge in het bijzonder.

De nieuwe toekomstige functies binnen het gebouw zullen een aparte inkom krijgen. Er zijn geen werken uitgevoerd die invloed hebben op de structuur of uitzicht van het gebouw. De grote, verdiepingshoge ramen in brede traveeën zorgen ervoor dat natuurlijk licht tot diep in het gebouw kan dringen. Samen vormen zij een sokkel voor de latere invulling op de bovenliggende verdiepingen. Op deze manier wordt het functioneel onderscheid ook tot uiting gebracht aan de buitenzijde.

Concept

De opdracht omvat de nieuwbouw van een begeleidingstehuis voor jongeren met 13 kamers en 5 studio’s voor de vzw Amon te Kruishoutem. Het concept is letterlijk het creëren van een (t)huis voor de jongeren. daarom wordt er gekozen voor een ontwerp van een “klassiek huis” in een hedendaags jasje. Door de herkenbare traditionele elementen, past dit ook in het huidige straatbeeld, dat vooral gekleurd wordt door eengezinswoningen met 2 à 3 bouwlagen en een zadeldak. De woning bestaat immers uit twee bouwlagen en een hellend dak.

Architectuur

In het ontwerp worden alle aspecten van “healing environment” gehanteerd: veel licht door grote raampartijen, contact met de omgeving en veel ruimte voor maximale vrijheid.
Het gelijkvloers heeft een publiek deel en privaat deel. Ter hoogte van de publieke ingang aan de straatzijde, bevindt zich het publieke gedeelte, bestaande uit administratieve lokalen en is afgescheiden van het private gedeelte door middel van een tussendeur, enkel bruikbaar door het personeel.
Op de eerste verdieping bevinden zich 9 kamers en 3 studio´s. Tussen de kamers van de kinderen en de studio’s bevindt zich een deur: het is de bedoeling dat deze studiowerking maximale kansen geeft ter verzelfstandiging van de jongeren.

Concept

De bedoeling is dat de Kabinetchirurgie de tendens van de verschuiving naar een aantal eenvoudige ingrepen opvangt; het betreft meer bepaald die type ingrepen waarvoor geen
hightech operatiezaal nodig is. De ruimtes voor de kabinetchirurgie zijn gesitueerd in de ex-spoedgevallen en de ex-ambulancehal. Deze ligging laat toe om de inschrijvingen, onthaal en
ontslaglounge gezamenlijk te benutten met het CDC (Chirurgisch Dagcentrum) en biedt ook een vlotte ontsluiting, in de toekomst, naar de inkomzone oost.
Het programma omvat 8 behandelzalen, waarvan 2 kabinetten met een surgicube, indien gewenst door oftalmologie. De kabinetchirurgie is een eenheid one-night-stay voorzien met 4, 2-
persoonskamers en 11, 1-persoons kamers.
Het traject van de patiënt begint in de lounge, waar hij samen met zijn begeleiders kan wachten in een aangename, warme omgeving. Er wordt een ruime keuze geboden aan zitmeubilair,
waardoor zelfs nog even verder werken mogelijk is. De patiënt is immers niet ‘ziek’. Er is ook een speelse en interactieve kidscorner voorzien voor de jongste patiëntjes. Het is de
bedoeling dat de patiënt zijn traject te voet aflegt. Het betreft hier hoofdzakelijk type ingrepen waar omkleden niet verreist is. Dit maakt voor de patiënt een heel verschil. Ook na de
ingreep kan de patiënt nog even uitrusten in een zetel in de observatiekamer die huiselijk is ingericht. Doordat hij niet te bed wordt gelegd, geven we de patiënt steeds het gevoel dat hij
straks naar huis mag.

Concept

Ons doel was een zorgomgeving te creëren waarin patiënten, personeel, bezoekers en buurtbewoners zich ongedwongen kunnen bewegen in een open zorgstructuur. Dit concept is het
resultaat van een reeks workshops waaraan het ontwerpteam, leden van het bouwcomité en verschillende werkgroepen deelgenomen hebben. Het gebouw heeft een optimistische
uitstraling die geruststellend werkt op alle gebruikers met integratie en samengaan van landschap, duurzame materialen en technieken, kunst, design en herkenbaarheid. Het
‘Zorgverblijf’ als centraal uitgangspunt.
De toegangsweg die het ziekenhuis benadert, vormt een aantrekkingselement en ontwikkelt zich als een slagader naar het hart van het gebouw: het atrium. De “aorta” is een semioverdekte
doorgang uit glas en staal, die vanaf de bezoekersparking tot de hoofdinkom loopt langs een spiegelend watervlak. Het grote atrium roept eerder de sfeer van een groot hotel
op dan die van een zuiver klinisch ziekenhuis. Het overvloedig natuurlijk licht geeft een duidelijk overzicht en straalt rust uit over alle gebruikers.
De uitwerking van dit atrium met onthaal, mediatheek, restaurant, zithoeken, kunstintegratie, verbindingsbruggen, panoramische liften enz. zal moet leiden tot een gevoel van evenwicht
en welbehagen. Er werd dan ook specifieke aandacht geschonken aan natuurlijke texturen, bekledingen en kleuren van de gebruikte materialen.
Het functioneel, flexibel, innovatief en toekomstgericht ontwerp blijft naast zijn sterke uitstraling ook erg betaalbaar, wat niet onbelangrijk is voor de opdrachtgever.

Concept

Als uitgangspunt werd een maximale flexibiliteit nagestreefd, zowel in de uitbreidingsmogelijkheden als voor latere wijzigingen en herbestemmingen als in de operationele werking.
Lokalen zijn onderling uitwisselbaar in functie van de behoeften. De functies werden zo gepositioneerd dat er optimale, logische, functionele relaties ontstaan met korte verbindingslijnen.
Interne en externe circulatiestromen worden gescheiden. De mogelijkheid bestaat ook om ‘shortcuts’ te organiseren, die bepaalde functies/diensten rechtstreeks verbinden, zelfs op
verschillende niveaus.
Er werd een uitgesproken keuze gemaakt voor kwalitatieve ruimtes voor patiënten en personeel door maximaal daglicht te capteren in alle ruimtes waar personen verblijven en werken.
Enkel zo kan een duurzame leef- en werkkwaliteit gerealiseerd worden in een dergelijk compact gebouw met een zeer beperkte footprint. Hiervoor werd een plan ontwikkeld met
zogenaamde groene ‘lichtcanyons’. Op die manier kan er daglicht tot diep in het gebouw toetreden en worden er aangename binnen/buiten zichten geboden.
Het uiteindelijke plan is ruimtelijk zeer helder en overzichtelijk, met een duidelijke scheiding van de zones voor het publiek enerzijds en interne medewerkers anderzijds. Compactheid
was van meet af aan één van de belangrijkste bekommernissen: kwalitatieve ruimte en beleving bieden met een zo klein mogelijke bruto-netto ratio.

Stedenbouwkundig

Het ontwerp integreert zich, in combinatie met de visie voor de buitenaanleg van o.a. het inkomplein, perfect in het stedenbouwkundig weefsel van de omgeving. De voorgestelde visie
van een inkomplein met verhoogde voorhof tracht een aantrekkelijke buitensfeer te scheppen, ter vervanging van de vijvers. In relatie tot de andere ziekenhuisfuncties op de campus
werden de nodige assumpties aangenomen om functionele relaties te onderscheiden. Voor de scheiding van de circulaties (ambulanten, gehospitaliseerden, bezoekers en goederen)
werd gekozen voor een zo sterk mogelijke adaptatie aan de bestaande circulatiepatronen en -niveaus.

Concept
Het woonzorgcentrum Haagwinde te Maarkedal nestelt zich in het rustige landschap van de Vlaamse Ardennen. Het bestaande gebouw dateert van rond de eeuwwisseling en telt 69 woongelegenheden waarvan er 9 tijdelijk gehuisvest waren in het aansluitende klooster. Het oorspronkelijke woonzorgcentrum heeft een L-vormig grondplan en strekt zich uit over 2 bouwlagen. Het volume wordt gekenmerkt door een rode gevelsteen en een plat dak.

Een uitbreiding werd noodzakelijk door de stijgende vraag naar grotere kamers en de zusters van het klooster die terug nood hebben aan hun eigen kamers. 11 woongelegenheden worden overgenomen door het WZC De Samaritaan in de nabijheid waardoor de 9 bewoners van het klooster in ieder geval kunnen verhuizen. Het project bevat de uitbreiding van het woonzorgcentrum met 22 kamers en 7 serviceflats inclusief een polyvalente zaal met een ruime bar die kan dienen als buurtcafé.

In overleg met diverse overheidsdiensten is er gestreefd naar een zo compact mogelijk gebouw dat nauw aansluit bij het gabarit van het bestaande woonzorgcentrum.

De uitbreiding bestaat uit 3 aparte volumes die in elkaar haken en zo een interessant geheel vormt dat zich aangenaam nestelt in de glooiende omgeving. De impact op het landbouwgebied is eerder beperkt door de compacte indeling waardoor het gebouw maar een klein deel landbouwgrond inneemt. De brandweg zit verwerkt in de groene tuin vol beplanting rondom het gebouw waardoor het frisse landschap met groene karakte gewoon behouden blijft.

Architectuur
Vooraan ligt de polyvalente zaal met een mooie luifel die het terras aan de straatzijde overdekt en tegelijk als entree dient voor de dieper liggende ingang. Door de plaatsing aan de voorzijde geeft dit een uitnodigend contact met de buurt, de luifel dienst meteen als referentiepunt in de straat. In deze eerste blok bevindt zich het onthaal, het kapsalon en een aantal semipublieke gespreksruimtes.

De wens van de bouwheer om hier in het interieur een eyecatcher te creëren, resulteert in de opvallende maar warme groene tint aan de onthaalbalie, gecombineerd met een fris behang die meteen in het oog springen bij het binnenkomen. In de polyvalente zaal werd voor een opvallende gouden muur gekozen die mooi combineert met de gouden lampen, donkere vloeren en zwarte gordijngevel langs de overige 3 zijden.

Het tweede volume, dat zich vanuit de inkom naar achter uitbreidt is het centrum van het dagelijks functioneren en is gericht op de eigen tuin en de landschappelijke omgeving. Hierin bevinden zich de gemeenschappelijke badkamers, personeelsruimtes en de kamers met uitzicht op de groene omgeving.

Het derde volume is als het ware het hart van het woonzorgcentrum. Dit zijn de therapiekeuken en de nieuwe gezellige leefruimtes die meteen de brug maken tussen het bestaande woonzorgcentrum en de nieuwe uitbreiding. De leefruimtes, één op elke verdieping, is een combinatie van een deel oud en een deel nieuw. Door de oude leefruimtes op te frissen en te voorzien van dezelfde kleurtinten als de nieuwbouw vormt dit een rustige overgang en een naadloos geheel.

Tijdslijn

Het zorg strategisch plan voor de Sint-Jozefkliniek werd goedgekeurd in 2008. De ontwikkeling van het ziekenhuis gebeurt op de campus in Bornem.
De uitbreiding van Blok D (magazijn, Geriatrie, Intensieve Zorgen) en de verbouwing van Blok C (geriatrie, DH geriatrie, geneeskunde, heelkunde) is reeds een feit. Momenteel is Project 2
in uitvoering. Dit omvat de uitbreiding van de blokken A, E en F (SP-dienst, M, OPK, CSA, MBV, apotheek, labo, polikliniek, MKA, pijnkliniek, DHD en DHC, administratie, onthaal, overdekte
parking en atrium) Nadien volgt nog de verbouwing van de blokken B en C (Heelkunde, Geneeskunde, Geriatrie, Kinesitherapie, Keuken, personeelsrefter en Mortuarium). Deze
verbouwingswerken zullen samen met de uitbreiding van de 2de fase van de nieuwbouw (blok A) uitgevoerd worden. Doelstelling is de verbouwing en de uitbreiding gelijktijdig terug in
gebruik te hebben. Planning: 2de helft 2018.
Om de werking van het ziekenhuis te garanderen tijdens de uitvoering van project 2 wordt er op het gelijkvloers een tijdelijke verbindingsgang voorzien tussen Blok E en Blok C. Wanneer
de huidige blokken (3&4) worden afgebroken zal deze gang dienst doen voor de publieke (ambulante) verbinding tussen het (tijdelijk) onthaal op F+0 en de bestaande liftkern op B+0.
Er wordt ook een (definitieve) verbindingsbrug voorzien tussen blokken E en D. Deze brug doet dienst voor het Interne (bedden) verkeer, en waarborgt een directe verbinding van de
dienst Intensieve Zorgen naar het OPK.
Blikvanger van het project is ongetwijfeld het atrium dat dienst doet als entree. In de Kasteelstraat kan je de inkomzone bereiken via niv.00 en langs de achterzijde is er een kiss & ride
strook voorzien waarna je het gebouw kan betreden via niv.91. Langsheen deze toegang kan je vlot met de trap naar het onthaalniveau op niv.00, via de liften naar de diensten of meteen
naar de naastgelegen cafetaria.
Ten zuiden van het ziekenhuiscomplex is reeds een nieuwe bezoekersparking gerealiseerd. De huidige bezoekersparking zal in de toekomst enkel dienst doen als personeelsparking. Het
is ook aan deze zijde dat de leveringen zullen gecentraliseerd worden.
De niveaus -1 en +3 van Blok C die nog niet werden aangepakt in Project 1, zullen nu verbouwd worden in Project 2. De te verbouwen zones van Blok B omvat alle afdelingen exclusief de
zone spoed die reeds werd opgefrist. De volledige gevel van Blok C werd reeds vernieuwd. Na uitvoering van deze projecten, zal de Sint-Jozefkliniek volledig vernieuwd zijn.
Na realisatie van alle werken, zal de campus 37.940m² groot zijn.

Architectuur
Het nieuwe ziekenhuis, geïnspireerd op het surrealistisch werk van René Magritte, zweeft als het ware boven het landschap en wordt tot in de ondergrondse ruimtes toe door licht en natuur gedomineerd. De link tussen binnen en buiten, tussen zorgfaciliteiten en publieke ruimtes is vrijwel naadloos met als gevolg een uitnodigende en inspirerende omgeving. Het ontwerp is een treffend voorbeeld van “levende architectuur”: duurzaam ontwerpen en bouwen met bijzonder oog voor integratie in het landschap, ecologische energie en gebruikte materialen.

Het nieuwe zorgcentrum omvat een ziekenhuis, revalidatiecentrum, zorghotel, polikliniek, auditoria, publieke evenementenruimte en helihaven. Het toekomstgerichte ziekenhuis is functioneel, duurzaam en behoudt het landelijke karakter van de omgeving. De aanpak via een multidisciplinair ontwerpteam betekent het doorbreken van de traditionele aanpak in architectuur en schept een precedent qua open overleg in alle stadia: van ontwerp, planning, bouw tot ingebruikname en toekomstige evolutie. Het ontwerpteam doorbrak de traditie van ziekenhuizen als functionele dozen met steriele ruimtes en richtte zich op een harmonie van medische functies, persoonlijke geruststelling en sociale interacties.

Engineering
Er is een duidelijke keuze gemaakt voor het toepassen van duurzame en energiebesparende maatregelen, zonder in te boeten op de hoge comforteisen. Onder andere een biomassaketel, warmtekrachtkoppeling en boorgatenergieopslag dragen bij tot duurzame energieopwekking. Ingenium staat in voor de studie van de volledige technische uitrusting van het gebouw alsook voor de commissioning bij het nieuwe ziekenhuis. Hierbij worden diepgaande testen gedaan die een normale oplevering overstijgen. Speciale aandacht gaat ook uit naar de werking en de interactie van de installaties, technisch en bouwkundig, na ingebruikname, inclusief de onderhoudscontracten van de verschillende technische installaties.

Het project illustreert de symbiose van verschillende entiteiten binnen een zorgkader. Nieuwe en bestaande vleugels werden met zorg gecombineerd, zodat de werking van het hele gebouw werd versterkt. Werkbaarheid voor het personeel was hierbij een belangrijk criterium, maar ook de kleinschalige eigenheid van individuele woningen mochten bij deze schaalvergroting niet uit het oog verloren worden.

Het project schetst ook de integratie van (deels) publieke functies zoals een verwelkomend sociaal restaurant en diverse administratieve diensten.

Inplanting
De nieuwe vleugel met 42 nieuwe assistentiewoningen werd evenwijdig aan de bestaande assistentiewoningen ingeplant en alle woningen kijken uit op de groene omgeving of centraalgelegen parktuin. Het sociaal restaurant werd in de meest publieke zone ingeplant zodat bezoekers niet de volledige site moeten doorkruisen en gros van het (gemotoriseerd) verkeer zich niet op de site moet begeven.

Het nieuwe, centraal gelegen ontmoetingsplein heeft een marktfunctie van waaruit de verschillende delen van het zorgcomplex bereikbaar zijn. Hoewel de verschillende gebouwdelen intern met elkaar in verbinding staan werden afzonderlijke toegangen op het plein voorzien. Dit verhoogt de leesbaarheid van de verschillende delen, alsook de kleinschaligheid. Er werd dus vermeden om 1 hoofdingang te voorzien. Tussen het sociaal restaurant en de nieuwe vleugel assistentiewoningen werd een nieuw onthaalgebouw opgetrokken, verspreid over 2 bovengrondse bouwlagen. Op de gelijkvloerse verdieping bevinden zich het onthaal met bijhorende administratie, kapper/pedicure, een lobby met zetels en het sociale restaurant met cafetaria en bijhorend overdekt terras. Op de eerste verdieping bevinden zich de administratieve diensten ( 6 functionele burelen), een grote vergaderzaal en wachtruimtes. In overleg met de bouwheer werd geopteerd voor 3 types assistentiewoningen. Dit als antwoord op de vraag naar diversiteit inzake zorgbehoefte, woonkwaliteit en budget.

Voor de opvang van minderjarigen met een emotionele en/ of gedragsstoornis wordt een nieuwe unit KADANZ gebouwd op de campus van de Hagewinde in Lokeren. De keuze van de
inplanting werd gemaakt omwille van de eis ‘prikkelarm’. Het nieuwe volume dat de ondersteunende diensten van de K’ban zal huisvesten werd beschouwd als buffer tussen het
prikkelrijke speelplein en het rustgevend bos aan de oostkant van het terrein.

Bij de inplanting werd rekening gehouden met de inkijk van de appartementen in het noorden, en de nabijheid van het paviljoen De Lommerhoek/Wingerd. Afstanden worden
gerespecteerd en prikkels vermeden. De PAU is volledig afgescheiden van de rest van de campus door een combinatie van tuinmuren en versterkte hagen. Ondanks deze afscheiding is er
veel aandacht besteed aan het integreren / infiltreren van de groene omgeving in het gebouw.

Het gebouw is samengesteld uit verschillende eenheden die met elkaar in verbinding staan via trapzalen en passerelles, al dan niet open. Er zijn in totaal 4 trappen (2 in open lucht en 2
gesloten trapzalen). De beveiliging van deze gesloten unit is opgebouwd in verschillende lagen.

De toegang tot de PAU gaat via een gesloten portaal, een afgesloten patio en een beveiligd inkomsas. Dit zijn al 3 lagen die de bezoeker moet overbruggen. Van hier af aan is de unit in 2
delen opgesplitst met de bedoeling te kunnen scheiden indien dit nodig zou zijn. Doorgaans is er echter een bepaalde vrijheid in deze laag. De leefruimten, de open keukens en de
speelruimte buiten vormen een 4de laag. De circulatie in en rond het gebouw is gericht op een grote vrijheid van de jonge bewoners, maar met een zeer grote controlemogelijkheid voor
de begeleiders.

De kamers vormen de 5de, 6de en 7de laag. Elke kamer heeft een kleine leefruimte, een slaapkamer, een sanitaire cel en een afgesloten buitenruimte. Door de toegangscontrole van deze
deuren vanuit de centrale post en vanuit een kamerpost aan de buitenzijde van elke kamer, kunnen de begeleiders inspelen op de toestand van de bewoner. Enkel in crisissituatie wordt
de camera in de kamer geactiveerd en kan van buitenaf elke deur worden gemanipuleerd. De slaapkamer kan als isolatieruimte worden beschouwd. De toegang tot de sanitaire cel en het
terras kan worden gestuurd in functie van de gemoedstoestand van de bewoner.
Daarnaast is er ook nog een aparte isolatiekamer met een eigen buitenruimte voorzien. Uiteraard met de nodige beveiliging.

Inplanting
Het project omvat de bouw van 2 x 10 grondgebonden assistentiewoningen die deel uitmaken van een masterplan opgemaakt in 2013 voor de nieuwe zorgcampus “Zorgdorp” op het huidige terrein van “De Samaritaan” en aan de overzijde van de Glorieuxstraat.

Door de hoogte verschillen op het terrein, werd het een hele uitdaging om de toegangspaden uit te voeren volgens de regelgeving van toegankelijkheid. Het werd een evenwichtsoefening tussen toegankelijkheid en landscaping.

Woningen
De woningen zijn identieke woningen in een strakke, hedendaagse vormentaal, geschakeld per 4 of per 6, met een dynamische volumetrie, gecreëerd door de combinatie van hellend en plat dak. Elke woning heeft een dak dat voor een groot deel plat is en deels hellend. Hierdoor ontstaat een ritmisch straatbeeld en een duidelijke herkenbare, collectieve identiteit. De geschakelde woningen hebben ook het voordeel dat ze een vlakke gevelrij onderbreken. Elke woning is voorzien van een eigen terras en dit zowel vooraan als achteraan. Op deze manier heeft elke woning een buitenruimte met verschillende zichten en oriëntatie. Dit draagt bij tot een hoge woonkwaliteit.

Materialiteit
Er werd gewerkt met prijsbewuste materialen, steeds met oog voor esthetische kwaliteiten, onderhoudsvriendelijkheid en
doorgedreven duurzaamheid. Als gevelsteen werd gekozen voor een warme steen waarvan de kleurschakeringen variëren van bordeauxrood tot paars met blauw-violette nuances. Dit bezorgt de gevel zijn levendig uitzicht. Het buitenschrijnwerk is uit hoogwaardige, slagvaste PVC met isolerende zonwerende hoog rendementsbeglazing.

Het gebouw, gelegen aan de Langendam, is een rechthoekige vleugel, met verschillende inspringende en uitspringende gevelafwerkingen. De privacy van de ruimten op het gelijkvloers wordt verhoogd door het verschil tussen de vloerpas binnen en de omliggende wegenis / verharding en de aanleg van een groenbuffer omheen de woonfuncties.

De nieuwbouw omvat 28 bedden, administratie, doktersburelen en dagverzorging, verbonden met vleugel C, een bestaande geherconditioneerde vleugel met 10 T bedden. Door de bestaande vloerpas van vleugel C aan te houden ligt de vervangingsnieuwbouw ca. 1,00 m boven de vloerpas van de openbare weg, wat extra privacy door beperkte inkijk tot gevolg heeft.